• Kultura tradycja
• Gastronomia - specjalności kuchni Toskanii
• Olej z oliwek i wino DOC i DOCG

Palio
Palio odwzorowuje w czasie, a także w różnych aspektach i uczuciach, całe życie mieszkańców Sieny. Ma odległe korzenie i stosuje regulamin, który w wielu swoich punktach pozostał niezmieniony od 1644 roku, w którym to odbyła się pierwsza gonitwa konna i która to, nieprzerwanie, jest organizowana aż do dziś.
Obszar miasta podzielono na siedemnaście dzielnic (contrade) na podstawie granic wytyczonych w 1729 roku na mocy werdyktu Jolanty z Bawarii, pełniącej funkcję gubernatora miasta. Każda dzielnica, jak małe państwo, jest rządzona przez Władzę z priorem na czele i prowadzona w grze przez Kapitana. W obrębie terytorium, posiada kościół z przylegającą siedzibą, w której przechowywany jest cały jej majątek.
Palio to wiekowy sposób celebracji, w której, spontanicznie, biorą udział wszyscy mieszkańcy Sieny, stawiając się na piazza del Campo w dniu 2 lipca i 16 sierpnia każdego roku.

Pociąg natura
Pociąg Natura to relaksująca podróż pociągiem po wiejskich obszarach położonych na południe od Sieny. Co niedziela, od pierwszych dnia maja aż do końca października, te stylowe pociągi wyruszają w trasę dolinami d’Arbia, d’Orcia i Le Crete. Podróż Pociągiem Natura to doskonała propozycja dla osób chcących spędzić dzień w otoczeniu wspaniałej wsi sieneńskiej w całej jej okazałości i spokoju.
Trasa rozpoczyna się w Sienie, przystanki przewidziano w Asciano i w Monte Antico,  przed trasą powrotna do Sieny.
Aby podkreślić historyczny charakter kolejki, podróż odbywa się w odrestaurowanych wagonach z epoki, a w niektóre dni udostępniane są także lokomotywy parowe i wagony typu “centoporte”.

 Ponadto, w Asciano i w Monte Antico możliwa jest także przejażdżka wagonem konnym. W celu uprzyjemnienia podróży, turystom towarzyszą wolontariusze zajmujący się organizacją, sprzedażą biletów na pokładzie pociągu oraz udzielający informacji turystycznych na temat mijanych krajobrazów.

Wyścig beczek - (bravìo delle botti)
Konkurs polega na gonitwie po najważniejszych ulicach miasta, ale nie konnej, lecz na gonitwie beczek o wadze przekraczającej 80 kg, popychanych przez “pchaczy” reprezentujących osiem dzielnic (contrade).
Bieg poprzedza pochód w strojach z epoki, w którym bierze udział ponad 200 uczestników w czternastowiecznych kostiumach, każdą z dzielnic reprezentują dobosze, sztandarowi, chorąży, damy, rycerze, kapitan, wojskowi i urzędnicy.

Maj w Castiglione
Według dawnej tradycji w nocy z 30 kwietnia na 1 maja grupa śpiewaków i grajków występuje w intencji dobrych zbiorów śpiewając antyczne rymy. “Maggio” to święto ludowe ściśle związane z rytuałami modlitewnymi wywodzącymi się z obrzędów pogańskich, które w swoim antycznym brzmieniu i dość surrealnej atmosferze towarzyszącej, zachowało w nienaruszonym stanie magię korzeni.

Teatro povero di Monticchiello
Projekt Teatro Povero powstał i rozwinął się w Monticchiello o wiele wcześniej niż świadczy o tym pierwsza, dokładna data jego początku. Jak dowodzą liczne świadectwa, praktyka teatralna zdaje się być nierozerwalnie związana z życiem i historią społeczności.

Pierwsze przedstawienia dramatyczne noszą cechy prymitywnych nawiązań do świąt ludowych i ukazują momenty zabawy towarzyszące codziennemu życiu miasteczka. W późniejszym czasie, kiedy dostrzeżono, że ten kompleks “rytualny” może sprawić, że miasteczko przezwycięży własną izolację i niejednorodność, teatr nabrał dla Monticchiello nowego znaczenia i wymiaru. Zaangażowanie w przedsięwzięcie wzrasta i dojrzewa w klimacie solidarności społecznej i intelektualnej.
Teatr staje się ważnym wsparciem dla procesu autokrytyki przeprowadzanej przez wspólnotę w celu poznania siebie i własnej realizacji. Poza oryginalnością głównej działalności teatralnej samą w sobie, “Teatro Povero” z Monticchiello słynie także z serii przedsięwzięć podejmowanych przez cały rok. Przedstawienia zimowe, współpraca z uniwersyteckimi zespołami teatralnymi, wystawy, kongresy, seminaria i koncerty towarzyszą tradycyjnym inscenizacjom wywodzącym się bezpośrednio z lokalnej tradycji ludowej.

1. Cavallucci
   
   Cavallucci to ciasteczka drożdżowe, kształtem zbliżone do kuli, wielkości mniej więcej śliwki. Podstawą ciasta jest zaczyn z karmelizowanego cukru i mąki, do którego dodaje się orzechy, kandyzowaną skórkę pomarańczową i nasiona anyżu.
   Nazwa ciasteczek pochodzi od koniuszych (cavallai) zatrudnionych na stacjach pocztowych do zmiany koni, dla których słodycze te stanowiły prawdziwy przysmaki. Uwielbienie koniuszych oraz służby jakie okazywali tymże ciasteczkom prawdopodobnie wynikało z ich typowej...twardości; faktycznie cavallucci są dość twarde, w szczególności te przeznaczone do długiego przechowywania, a więc dobrym zwyczajem było ich namaczanie w winie przed konsumpcją.
   Także dzisiaj, to wciąż wyśmienity sposób na smakowanie cavallucci, w miarę możliwości w towarzystwie wina likierowego Vin Santo, aromatycznego Aleatico lub wina z podsuszonych owoców, czyli passito toscano.

   
    

2. Pan co’ Santi
   
   Także to ciasteczko pochodzi od chleba słodzonego miodem i najwierniej nawiązuje do jego pierwotnych ingredientów, a więc do słodkiego chleba z dodatkiem rodzynek, orzechów, miodu, doprawionego oliwą z oliwek, smalcem i pieprzem z tym, że smalec i pieprz dzisiaj praktycznie zniknęły już z listy składników.
   Tradycją stało się spożywanie pan cò santi z okazji święta wszystkich zmarłych w towarzystwie młodego wina Novello lub słodkiego Vin Santo świeżo lanego z beczki.

   
   
   
   
    

3. Ricciarelli
   
   Pochodzą od ciasteczek z marcepana (marzapanetti), z tym, że gdy zwykły marcepan jest przyrządzany z migdałów, miodu, białka jaja i cukru, w tym przypadku dodaje się także przecier z kandyzowanej skórki pomarańczowej.
   Pochodzenie nazwy „ricciarelli” nie jest znane, pojawia się ona w formie pisanej dopiero w XIX wieku i być może nawiązuje do pierwotnego, skręconego kształtu przysmaków.
   Ricciarelli oblane czekoladą nie są, natomiast, tradycyjnymi ciasteczkami sieneńskimi.

   
   
   
    

4. Panforte di Siena
   
   Panforte di Siena to typowe ciasto sieneńskie, wywodzące się ze średniowiecza.
   Pierwotnie był to rodzaj bardzo słodkiego placka przyrządzanego z mąki i miodu. Z czasem do składników dodano słodkie owoce, takie jak figi i winogrona, ale jako, że w cieple owoce pokrywały się pleśnią, ciasto zyskało nazwę „pane forte”, gdzie określenie “forte” (mocne) nawiązywało do kwaskowego smaku ciasta.
   Wraz z odkryciem przypraw (goździki, cynamon, pieprz, gałka muszkatowa, kardamon), ciasto nazwano panes melati ac pepati, czyli po prostu panpepato.
   Panforte ciemny lub panpepato to rodzaj klasycznego panforte. Było to ciasto bardzo kosztowne, które przyrządzono wyłącznie na specjalne okazje.

   
   
    

5. Tartufo
   
   Trufla to rodzaj grzyba rosnącego pod ziemią, aż do głębokości 40/50 cm. Żyje w symbiozie z niektórymi gatunkami roślin takimi jak dęby, wierzba, topola, lipa i orzech. Intensywność oraz głębia zapachu, jak również smak trufli zależą od gatunku drzewa z którym żyją w symbiozie.
   Zwyczajowo trufli poszukuje się przy pomocy specjalnie wyszkolonych psów, które dzięki swemu węchowi potrafią wyczuć zapach grzybów już z kilku metrów odległości. Okresem zbiorów jest późna jesień, czyli październik i listopad; czasami sezon przedłuża się do grudnia/stycznia.
   Trufla biała (Tuber Magnatum Pico), zbierana października do grudnia, pokrojona w plasterki, jest stosowana do przystawek, surowego mięsa, makaronu tagliatelle, risotta, fondue, jak również do sadzonych jajek.

   
   
    

6. Capocollo
   
   Cechą charakterystyczną wędliny z mięsa karkowego jest proces obróbki nawiązujący do tradycyjnej techniki przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Proces solenia capocollo oraz wkładanie do naturalnej osłonki wykonywane są ręcznie.
   Po nasoleniu do mięsa dodaje się pieprz, przyprawy i znów ponownie sól; następnie wędlina jest wkładana do naturalnej osłonki ściskanej sznurem lub w pergamin. Proces dojrzewania trwa od 30 do 60 dni.

   
   
    
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   

7. Buristo
   
   Buristo to rodzaj kiełbasy o starym rodowodzie rozpowszechnionej w Toskanii. Buristo jest wkładana do naturalnej osłonki z żołądka wieprzowego, czemu zawdzięcza swój nieregularny kształt i wagę około półtora kilograma. Kiełbasę wytwarza się ze skrawów łba świńskiego gotowanych w dużym garnku z dodatkiem cytryn, skórki pomarańczowej, szałwii, czosnku, soli i pieprzu.
    
   Do zmielonych skrawków mięsa dodaje się słoninę pokrojoną w kostki oraz przefiltrowaną krew. Masa jest przekładana do osłonki i ponownie gotowana, aby zespolić krew i słoninę z pozostałą masą. Kiełbasa już w dawnych czasach była przygotowywana przez żołnierzy na polu bitwy.
    
   W Odysei Homera opisującej zmagania Ulissesa podczas powrotu do Itaki, nagrodą był wieprzowy żołądek wypełniony krwią i tłuszczem. W starożytnym Rzymie spożywano ją na cześć Fauna, boga płodności i lasów podczas świąt Luperkaliów.
   
   We wczesnym średniowieczu wielokrotnie zakazywano jej spożywania ze względu na jej powiązania z tradycjami pogańskimi.

   
   
    
   
   

8. Cinta senese
   
   Świnie sieneńskie maja bardzo odległe korzenie, aczkolwiek wciąż nie do końca odgadnione. Jednym z pierwszych świadectw na ich istnienie jest przedstawienie Buon Governo di Ambrogio Lorenzetti na fresku znajdującym się  w Ratuszu w Sienie, pochodzącym z 1338 roku. Faktem jest, że wprowadzona do hodowli na obszarze sieneńskim, bardzo szybko upowszechnia się zawdzięczając swoją popularność korpulentnej sylwetce i łatwości przystosowywania się do hodowli w wolnym wybiegu. Aż do lat 50-ych prawie wszystkie rodziny wiejskie posiadały co najmniej kilka sztuk przeznaczonych na produkcję mięsa i wędlin.
   W latach 50-ych rozpoczęła się hodowla ras „białych”, lepiej rozmnażających się niż świnia sieneńska, których przedstawiciele były gotowe do uboju już po 6 miesiącach życia.
   
   
    

9. Chianina
   
   To jedna z najstarszych i najważniejszych włoskich ras bydła, której nazwa wywodzi się z obszaru hodowli:  doliny Valdichiana.  Etruskowie i Rzymianie wykorzystywali zwierzęta o jasnym umaszczeniu w pochodach triumfalnych, a także składali z nich ofiary bogom; krowy te były najprawdopodobniej przodkami dzisiejszych krów z Valdichiana.
   Obecność bydła w dolinie Valdichiana jest związana z pracami osuszającymi i odbudowującymi dolinę prowadzonymi w XVIII i XIX wieku. Dzisiaj, smacznemu mięsu zawdzięczają swoją międzynarodową sławę. W stosunku do innych ras, mięso krów rasy chianina  cechuje się mniejszą zawartością tłuszczu i cholesterolu. Duża część popularności mięsa z krów chianina bierze się z charakterystycznego kotleta o nazwie lombata, który przycięty do dużej grubości, jest przyrządzany z rusztu.
   
    

10. Pszenica płaskurka (farro)
    
    Płaskurka to jeden z najstarszych gatunków pszenicy. Najprawdopodobniej ojczyzną płaskurki jest Palestyna, skąd rozprzestrzeniła się do Egiptu i Syrii.
    Przez wieki płaskurka, nosząca nazwę „farro”, była podstawą żywienia Rzymian. Była uważana za bardzo cenne dobro, byłą przedmiotem wymiany i wykorzystywano ją podczas ceremonii zaślubin: panna młoda ofiarowywała małżonkowi ciasto lub chleb sporządzony z mąki pszenicy płaskurki, który spożywali wspólnie jako symbol płodności.
    W średniowieczu, wraz z pojawieniem się u innych gatunków zbóż, pszenica farro zaczęła być wypierana, jako że jej wydajność z hektara nie była zbyt duża, a zbiór utrudniony z powodu faktu, że dojrzałe ziarna spadają na ziemię w miarę dojrzewania.
    
    
    
    
    

11. Makaron - Pici
    
    Pici to ręcznie robiony, tradycyjny makaron, prawdopodobnie pochodzenia etruskiego, do produkcji, którego wykorzystuje się wyłącznie mąkę, wodę i sól. Pici robi się z mąki z ziarna miękkiego 0, wody i soli. Po lekkim zagnieceniu, do masy dodaje się niewielką ilość oliwy z oliwek extravergine. Z ciasta wyrabia się cieniutkie paseczki o nieregularnym, okrągłym przekroju, które następnie są ręcznie “ciągnione” na stolnicy, a na koniec podsypywane mąką typu durum, aby uniknąć ich sklejania.
    Tak przyrządzony makaron pici jest rozkładany na ściereczkach i ponownie podsypywany mąką, po czym wrzucany na wrzątek, w którym gotuje się przez około pięć minut. Tradycyjny sos akompaniujący pici to intensywny w smaku sos czosnkowy aglione. Słynne święto makaronu, la Sagra dei Pici,  obchodzone jest w maju w miasteczku Celle sul Rigo.

    
    
     

12. Ricotta di pecora senese
    
    Owcza ricotta sieneńska ma stożkowaty kształt, biało-mleczną barwę, słodkawy i delikatny smak oraz kremową konsystencję. Owczy twarożek otrzymuje się w wyniku drugiego gotowania serwatki pozostałej po serach podpuszczkowych wraz ze świeżym mlekiem i solą.
    Kiedy serwatka uzyskuje temperaturę 90°C, na powierzchni pojawia się skrzep, który jest obracany przy pomocy chochli w celu wytworzenia warstw. Tak utworzona ricotta przekładana jest następnie do form ustawionych na drewnianych pólkach, w celu odcieknięcia.

    
     
    
    
    
    
    
    
    

13. Raviggiolo di pecora senese
    
    To biały owczy, bardzo miękki ser o zapachu mleka i słodkim smaku. Ma typowy kształt rondelka stosowanego do jego przechowywania.
    Mleko jest zbierane do pojemnika, podgrzewane do temperatury ok. 38°C , po czym dodaje się naturalną podpuszczkę w proszku (suszona śluzówka żołądka cielęcego lub sok figowy); tuż po ścięciu, skrzep jest zbierany i przekładany do małych rondelków. Ser raviggiolo zawdzięcza swoją charakterystykę tradycyjnej technice produkcji, która nie uległa zmianie w czasie.

    
    
     
    
    
    
    
    
    
    
    
    

14. Pecorino di Pienza
    
    Produkowany na bazie mleka owczego (owce z chowu wolnego, pasące się w miejscach bogatych w aromatyczne zioła takie jak mięta czy cykoria).
    Świeży pecorino dojrzewa przez około 30 dni, cechuje się słodkawym i delikatnym smakiem; posiada półtwardą skórkę. Ser częściowo dojrzewający  (okres dojrzewania osiąga dwa miesiące) jest rozsmarowywany na skórce z koncentratem pomidorowymi oliwą, które nadają mu różowawy odcień i dość słodki i aromatyczny smak.
    Pecorino dojrzewający to ser, którego okres dojrzewania przekracza dwa miesiące (czasami nawet do czterech miesięcy). W tym przypadku skórka jest ciemna, ponieważ dojrzewanie zachodzi w dębowych baryłkach. Miąższ jest zwarty i lekko pikantny.

    
     
    
    

OLEJ Z OLIWEK I WINO

1. Olej z pierwszego tłoczenia o chronionej nazwie
   pochodzenia DOP (extravergine d’oliva terre DOP) 
   
   Drzewo oliwne pojawia się w arcydziełach sztuki sieneńskiej już w okresie późnego średniowiecza.
   Oliwa z obszaru Sieny produkowana jest z oliwek pochodzących z co najmniej dwóch wymienionych poniżej odmian, obecnych pojedynczo w wielkości co najmniej 10%, a łącznie w wielkości nie mniejszej niż 85%: Frantoio, Correggiolo, Moraiolo i Leccino.
   W oliwie mogą być obecne także inne odmiany, ale nie w wymiarze większym niż 15%. Oliwa ta cechuje się barwą od zielonej do żółtej, która zmienia się w czasie, dojrzałym zapachem i smakiem, w którym wyczuwa się nuty gorzkie i pikantne.

   
   
    

2. Vernaccia di San Gimignano
   
   Wino Vernaccia z San Gimignano jest produkowane w ściśle ograniczonej strefie Toskanii, pokrywającej się z obszarem gminy San Gimignano; było to pierwsze włoskie wino, które otrzymało markę DOC (zastrzeżona nazwa miejsca pochodzenia) w 1966 roku. Początki produkcji sięgają 1200 roku i wywodzą się od pewnego Vieri de’ Bardi oraz jego synów.
   Pierwszy oficjalny dokument pochodzi, natomiast z 1276 roku i dotyczy rozporządzenia gminy San Gimignano, z którego wynika, że handel winem był już zajęciem dobrze rozwiniętym i przynoszącym spore zyski. W 1468 roku Vernaccia była podana gościom na weselu państwa Medici-Rucellai, a następnie serwowana Wawrzyńcowi Wspaniałemu.

   
    
   
   
   
   
   
   
   
   

3. Orcia DOC
   
   Niezaprzeczalnym bohaterem win Orcia jest Sangiovese. Ten szlachetny szczep jest pomostem wiążącym naszą historię enologiczną  z ziemiami regionu Orcia. Obszar produkcji wina Doc Orcia znajduje się między Brunello di Montalcino a Nobile di Montepulciano, jednym z najważniejszych obszarów związanych produkcją znanych marek win.
   
   Doc Orcia obejmuje trzynaście gmin: Buonconvento, Castiglione d’Orcia, Pienza, Radicofani, San Giovanni d’Asso, San Quirico d’Orcia i Trequanda. Ponadto część gmin Abbadia San Salvatore, Chianciano Terme, Montalcino, San Casciano dei Bagni, Sarteano oraz Torrita di Siena.
   
   
   Wino DOC jest dostępne jako białe, czerwone, Novello i Vin Santo. Białe wino Orcia białe cechuje się jasną, słomkową barwą czasami o zielonkawych refleksach, charakterystycznym dojrzałym bukietem i wytrawnym, harmonicznym smakiem. Minimalna zawartość alkoholu wynosi 11 procent. Czerwone wino Orcia cechuje się kolorem czerwonym przechodzącym w ciemno czerwony w przypadku odmiany dojrzewającej, winnym i owocowym bukietem oraz harmonicznym i smacznym smakiem. Minimalna zawartość alkoholu wynosi 12 procent. Natomiast wino Orcia Vin Santo ma barwę zmieniającą się od słomkowożółtej do złocistej i bursztynowej. Zapach jest intensywny, eteryczny, o charakterystycznym bukiecie, a smak harmoniczny, miękki i pełny. Minimalna zawartość alkoholu wynosi 16 procent.
   
    

4. Chianti
   
   Wino Chianti to jedno z najbardziej i cenionych na całym świecie włoskich win czerwonych.  
   
   Chianti identyfikuje region geograficzny w środkowej Toskanii, między prowincjami Florencji i Sieny.  Na tym obszarze produkowane jest klasyczne Chianti. W obrębie klasycznego Chianti znajduje się pierwotny okręg wina Chianti, a więc gminy Gaiole, Radda i Castellina, czyli stara prowincja Chianti w granicach jakie określił Ferdynand III Toskański. Dzisiaj produkcja Chianti odbywa się na terenie obejmującym, poza prowincjami Florencji i Sieny, także prowincje Arezzo na wschód od Chianti, Piza i Pistoia na zachód oraz Prato. Pierwsze dokumenty, w których obszar Chianti  jest określany jako obszar produkcji wina  pochodzą z XIII secolo i dotyczą Ligi Chianti utworzonej we Florencji w celu uregulowania stosunków administracyjnych  z osobami uprawiającymi rolę za trzecią część plonów, produkującymi czerwone wino na bazie Sangiovese.
   
   Wino Chianti, poddane co najmniej dwuletniemu leżakowaniu, z czego trzy miesiące przypadają na leżakowanie w butelce, może zostać zakwalifikowane do oznaczenia mianem Riserva, pod warunkiem, że w momencie podania do spożycia będzie cechowało się zawartością alkoholu w minimum 12%.
   Różne wina włoskie produkowane w obszarze Chianti dzielą się na:
   Chianti (Chianti Classico), Chianti Colli Aretini, Chianti Colli Fiorentini, Chianti Colline Pisane, Chianti Colli Senesi, Chianti Montalbano, Chianti Montespertoli, Chianti Rùfina, Chianti Superiore, Vin Santo del Chianti, Vin Santo del Chianti Classico.

   
    

5. Vino Nobile di Montepulciano
   
   Vino Nobile z Montepulciano to gatunek wina czerwonego DOC o zastrzeżonej i gwarantowanej nazwie miejsca pochodzenia z obszaru gminy Montepulciano; jest to jedno z najstarszych win włoskich.
   W 1685 roku Vino Nobile z Montepulciano zostało wspomniane przez poetę Francesca Rediego, który, poza wychwalaniem go w dziele zatytułowanym ” Bachus w Toskanii”, napisał odę do hrabiego Federico Veteraniego poświęconą wyłącznie ogromnym zaletom tego gatunku wina.
   Wino produkowane w Montepulciano było doceniane przez wieki, aż wreszcie w 1966 roku doczekało się oznakowania DOC. Wino Nobile z Montepulciano powinno być leżakowane przez co najmniej dwa lata, począwszy od dnia 1 stycznia następującego po winobraniu.
   Leżakowanie odbywa się przez: 24 miesiące w drewnianych beczkach lub przez minimum 18 miesięcy w drewnianej beczce i pozostałe 6 miesięcy w innym zbiorniku, lub przez 12 miesięcy w drewnianej beczce i 6 miesięcy w butelce, a pozostały okres czasu w innym zbiorniku.
   Wino Nobile z Montepulciano nie może zostać podane do spożycia przed obowiązkowym okresem dwuletniego leżakowania.

   
    

6. Brunello di Montalcino
   
   Brunello z Montalcino to gatunek wina czerwonego DOC o zastrzeżonej i gwarantowanej nazwie miejsca pochodzenia z obszaru Montalcino. Wino Brunello di Montalcino wraz z Barolo, może zostać zaklasyfikowane jako włoskie wino czerwone o najdłuższej trwałości; jest to ponadto pierwszy gatunek wina, który dostał oznakowanie DOCG.
   
    Aż do drugiej połowy XIX wieku najbardziej znanym i cenionym winem w tym obszarze było słodkie wino białe o nazwie Moscadello di Montalcino; to właśnie wtedy Klemens Santi rozpoczął swoje badania nad potencjałem nowego szczepu Sangiovese, Sangiovese Grosso, lokalnie nazywanego Brunello co wynika z bardzo ciemnej barwy owoców.
   
   Około roku 1860, wnuk Klemensa, Ferruccio Biondi Santi rozpoczął produkcję wina czerwonego, które już od początku cechowało się doskonałą jakością.
   Pomimo to, przez wiele lat Brunello pozostawało winem znanym i cenionym wyłącznie w obrębie obszaru produkcji. Dopiero po roku 1950 sława Brunello z Montalcino rozpowszechniła się we Włoszech i następnie za granicą.
   
   Brunello z Montalcino musi leżakować przez okres dwóch lat w dębowych beczkach i przez cztery miesiące w butelkach; nie może być podane do spożycia przed dniem 1 stycznia roku następującego po okresie pięciu lat wliczając rok winobrania.